Świadomy sen - jak to zrobić i czy to bezpieczne?

Świadomy sen (po angielsku lucid dream) to sen, w którym w pewnym momencie orientujesz się, że śnisz, i często możesz wtedy trochę pokierować tym, co się dzieje. Da się go wyćwiczyć. Najczęściej pomagają dziennik snów, testy rzeczywistości w ciągu dnia i krótkie wybudzenie nad ranem. Nie każdemu uda się od razu, a niektórym osobom lepiej sobie odpuścić - piszę o tym niżej.

Czym właściwie jest świadomy sen?

To zwykły sen, najczęściej w fazie REM, w którym pojawia się myśl: „to jest sen”. Badacze snu potwierdzili, że takie sny naprawdę się zdarzają. W laboratoriach osoby śniące świadomie umawiały się z badaczami na ustalony ruch oczu i wykonywały go we śnie, a aparatura to rejestrowała. Wiele osób miało choć jeden taki sen w życiu, zwykle przypadkiem.

Świadomość we śnie bywa krótka. Pierwsza reakcja to często ekscytacja, która od razu budzi. To normalne. Z czasem łatwiej zostać w śnie dłużej.

Jak mieć świadomy sen? Sposoby krok po kroku

1. Zacznij od pamiętania snów. Świadomy sen może się zdarzyć i zniknąć z pamięci przed śniadaniem. Dlatego pierwszy krok to dziennik snów: zeszyt przy łóżku i kilka minut rano.
2. Znajdź swoje znaki snu. Po tygodniu zapisków widać, co wraca: ten sam dom, spóźniony pociąg, wypadające zęby, latanie. To Twoje wskazówki. Kiedy pojawią się znowu, masz szansę rozpoznać, że śnisz.
3. Rób testy rzeczywistości w ciągu dnia. Kilka razy dziennie zatrzymaj się i zapytaj na serio: „czy ja śnię?”. Przeczytaj jakiś napis, odwróć wzrok i przeczytaj go jeszcze raz. We śnie litery i cyfry często się zmieniają. Ważne, żeby robić to uważnie, a nie odruchowo - wtedy nawyk ma szansę przenieść się do snu.
4. Ustaw intencję przed zaśnięciem. Zasypiając, powtarzaj spokojnie: „następnym razem, gdy będę śnić, zauważę, że śnię”. Wyobraź sobie niedawny sen i moment, w którym go rozpoznajesz. To technika znana jako MILD, opisana przez badacza snu Stephena LaBerge'a.
5. Spróbuj krótkiego wybudzenia nad ranem. Nastaw budzik mniej więcej 5-6 godzin po zaśnięciu, wstań na kilkanaście minut, pomyśl o swoich znakach snu i wróć do łóżka z intencją. Nad ranem fazy REM są najdłuższe, więc szansa jest większa. Rób to tylko w dni, w które możesz się wyspać.

Co zrobić, kiedy już wiesz, że śnisz?

Na początku najtrudniej utrzymać sen. Pomaga spokojne skupienie na szczegółach: dotknij ściany, popatrz na swoje dłonie, poczuj podłoże pod stopami. Zamiast od razu wzlatywać, daj sobie chwilę.

Potem możesz spróbować czegoś, czego na jawie się nie da. Wiele osób zaczyna od latania. Ciekawsze bywa jednak zadanie pytania postaci ze snu albo zostanie w miejscu, które Cię niepokoi, i zapytanie: „co tu robisz?”. Odpowiedzi bywają zaskakujące i warto je zapisać.

Zdarza się, że świadomość we śnie pozwala zmienić przebieg koszmaru. Jeśli jednak koszmary męczą Cię często, zacznij od specjalisty, a nie od samodzielnych eksperymentów.

Czy świadomy sen może się do czegoś przydać?

Dla wielu osób to przede wszystkim przygoda i ciekawość. Ale świadomy sen bywa też okazją, żeby przyjrzeć się z bliska obrazom, które na jawie budzą niepokój. Zamiast uciekać przed postacią z powracającego snu, możesz się zatrzymać i zobaczyć, kim jest. Nie traktuj tego jak terapii, raczej jak ciekawe uzupełnienie dziennika snów.

Czy świadomy sen jest bezpieczny?

Dla większości ludzi okazjonalne świadome sny nie są niebezpieczne. Trzeba jednak uważać na kilka rzeczy:

• Niewyspanie. Budziki w środku nocy przerywają sen. Jeśli po takich nocach chodzisz zmęczona lub zmęczony, odpuść.
• Paraliż senny. Próby świadomego śnienia, zwłaszcza nad ranem, czasem kończą się chwilą, w której nie możesz się ruszyć. To nieprzyjemne, ale mija. Więcej piszę we wpisie paraliż senny - co to jest.
• Zacieranie granicy snu i jawy. Jeśli masz bezsenność, częste koszmary, za sobą trudne przeżycie albo leczysz się psychiatrycznie, najpierw porozmawiaj z lekarzem lub psychologiem.

Co Twoje sny mówią, kiedy zaczynasz je zapisywać?

Ćwiczenie świadomego śnienia ma jeden przyjemny skutek uboczny: zaczynasz pamiętać dużo więcej snów. A wtedy widać, które obrazy wracają i z jakimi emocjami.

Jeśli chcesz to zobaczyć w całości, wybierz dziennik snów: 7 nocy. Przez tydzień rano przysyłasz mi swój sen, ja odpowiadam na każdy, a na koniec piszę podsumowanie: powtarzające się symbole, emocje i to, co Twoje sny mówią razem. Jeśli na razie masz jeden sen, który nie daje Ci spokoju, wybierz interpretację snu.

Sennik i interpretacje snów mają charakter rozrywkowy i wspierający. Nie są diagnozą i nie zastępują porady psychologicznej ani medycznej.